Literatuurlessen op TV
De voorbereidingscommissie heeft gezocht naar een manier om het letterkundeonderwijs in de talen van de vereniging te promoten. Om veel mensen te bereiken, vooral ouders van schoolgaande kinderen, heb je de televisie nodig. In reeds gevoerde gesprekken met productiebedrijven en zendgemachtigden blijkt alleen de formule van een wedstrijd voldoende kijkers te trekken om rendabel te zijn. In die richting wordt dan ook nu verder gewerkt. Medewerking is toegezegd door de Stichting Lezen. U kunt ons alvast laten weten wat uw meest geliefde roman, toneelstuk of gedicht is. Is daar een film naar gemaakt? Zo ja, titel daarvan. Bent u bereid een openbare boeiende literatuurles te geven van ongeveer 30 minuten, eventueel aangevuld met een filmfragment van het literaire werk? Stuur een synopsis naar jam.daniels@hccnet.nl. Een voorbeeldles voor Frans vindt u hieronder. We houden u op de hoogte.
Synopsis openbare televisie literatuurles Frans
Naam: John
Daniëls
Oud-docent voortgezet onderwijs
Taal: Frans
Gekozen literair werk: Dom Juan ou le festin de pierre
Auteur: Molière
Jaar van publicatie: 1665
Texte en français:
http://www.toutmoliere.net/oeuvres/domjuan/
Film: DOM JUAN,
un film de
Marcel BLUWAL, France 1965
Acteurs
Michel PICCOLI (Dom
Juan)
Claude BRASSEUR (Sganarelle)
Anouk FERJAC
Michel LE ROYER
Dominique ROZAN
Francoise CAILLAUD
Yves ARCANEL
Lucien NAT
Tekst fragment: Acte III, SCÈNE II
DOM JUAN, SGANARELLE, UN PAUVRE.
SGANARELLE-
Enseignez-nous un peu le chemin qui mène à la ville.
LE PAUVRE- Vous n'avez qu'à suivre cette route,
Messieurs, et détourner à main droite
quand vous serez au
bout de la forêt. Mais je vous donne avis que vous devez vous tenir sur vos
gardes, et que depuis quelque temps il y a des voleurs ici autour.
DOM JUAN- Je te suis bien obligé, mon ami, et je te
rends grâce de tout mon cœur
.
LE PAUVRE- Si vous vouliez, Monsieur, me secourir de
quelque aumône.
DOM JUAN- Ah, ah, ton avis est intéressé, à ce que je
vois.
LE PAUVRE- Je suis un pauvre homme, Monsieur, retiré
tout seul dans ce bois depuis dix ans
, et je ne manquerai
pas de prier le Ciel qu'il vous donne toute sorte de biens.
DOM JUAN- Eh, prie-le qu'il te donne un habit, sans
te mettre en peine des affaires des autres.
SGANARELLE- Vous ne connaissez pas Monsieur, bon
homme, il ne croit qu'en deux et deux sont quatre, et en quatre et quatre sont
huit.
DOM JUAN- Quelle est ton occupation parmi ces arbres?
LE PAUVRE- De prier le Ciel tout le jour pour la
prospérité des gens de bien qui me donnent quelque chose.
DOM JUAN- Il ne se peut donc pas que tu ne sois bien
à ton aise.
LE PAUVRE- Hélas, Monsieur, je suis dans la plus
grande nécessité du monde.
DOM JUAN- Tu te moques; un homme qui prie le Ciel
tout le jour, ne peut pas manquer d'être bien dans ses affaires.
LE PAUVRE- Je vous assure, Monsieur, que le plus
souvent je n'ai pas un morceau de pain à mettre sous les dents.
DOM JUAN- Voilà qui est étrange, et tu es bien mal
reconnu de tes soins; ah, ah, je m'en vais te donner un Louis d'or tout à
l'heure
, pourvu que tu veuilles jurer.
LE PAUVRE- Ah, Monsieur, voudriez-vous que je
commisse un tel péché?
DOM JUAN-
Tu n'as qu'à voir si tu veux gagner un Louis d'or ou non, en voici un que je te
donne si tu jures, tiens il faut jurer.
LE PAUVRE- Monsieur.
SGANARELLE- Va, va, jure un peu, il n'y a pas de mal.
DOM JUAN- Prends, le voilà, prends te dis-je, mais
jure donc.
LE PAUVRE- Non Monsieur, j'aime mieux mourir de faim.
DOM JUAN- Va, va, je te le donne pour l'amour de
l'humanité.
Dit fragment is prachtig: Dom Juan zit hoog
te paard, de bedelaar geknield ernaast. Hij wordt van bovenaf gefilmd. De
uitdrukking op het gezicht van de bedelaar varieert steeds van angst naar
hebzucht. Hij krijgt een goudstuk, als hij vloekt. Als gelovige durft hij dat
niet. Let op de rol van knecht Sganarelle, die altijd op een wat laffe maar toch
bewonderende manier commentaar levert op het optreden van zijn meester, zoals
zijn vergoelijkende opmerking: meneer gelooft alleen maar dat twee en twee vier
is en vier en vier is acht. Hoewel hij zelf niet durft te vloeken, spoort hij de
bedelaar wel aan dit te doen.
Uiteindelijk geeft Dom Juan hem het goudstuk met de woorden: je te le donne
pour l’amour de l’humanité. De moderne lezer zal dit niet opvallen, maar
meteen na verschijnen van dit stuk brak de hel los, want je geeft een aalmoes
uit liefde voor God en niet voor de mensheid. Dom Juan en zijn auteur waren
libertijnen en koning Louis XIV werd onder druk gezet door de Rooms Katholieke
kerk om de opvoering van Dom Juan te verbieden hetgeen geschiedde.
Wanneer nog tijd beschikbaar, dan nog een of twee korte fragmenten laten zien, bijvoorbeeld de scène waarin Dom Juan 2 dorpsmeisjes het hoofd op hol brengt en de slotscène waarin het standbeeld van de door Dom Juan vermoorde commandeur komt eten en hem de hel in schopt. Eventueel met stukje uit de film Amadeus waarin Mozart hetzelfde einde van Don Giovanni in zijn opera laat zien.
